Wysoki cukier
Jesteśmy świadkami nowej, rozwijającej się epidemii. Doniesienia z całego niemal świata informują o niespotykanym dotąd wzroście zachorowań na cukrzycę typu II.
Cukrzyca choroba cywilizacji
Cukrzyca to choroba XXI wieku, jej rozwojowi sprzyja postęp cywilizacyjny i związane z nim zmiany w stylu życia, czyli mniejsza dawka ruchu i łatwiejszy dostęp do wysokokalorycznego jedzenia. Szacunki wskazują, iż choruje na cukrzycę 200-400 milionów ludzi.
Cukier we krwi
Popularne jest stwierdzenie: - Mam wysoki cukier.
Ale co ono dokładnie oznacza? Skąd wysokie stężenie cukru (glukozy) we krwi?
Glukoza jest istotnym składnikiem energetycznym. Spalana w komórkach, stanowi źródło energii dla całego organizmu. Dostarczamy jej wraz z pożywieniem. Po strawieniu pokarmów glukoza przedostaje się do krwiobiegu, a stąd do wnętrza komórek. Rolę klucza, który otwiera drogę do komórki, pełni wytwarzana przez trzustkę insulina. Jeśli jednak dojdzie do zaburzeń wydzielania insuliny lub organizm wykaże się insulinoopornością, (czyli brakiem możliwości przyswajania glukozy), cząsteczki glukozy nie dostaną się do komórki, pozostając w krwiobiegu. Zbyt duże stężenie glukozy we krwi doprowadzi organizm do hiperglikemii, czyli właśnie do tzw. „wysokiego cukru”.
Dwie twarze cukrzycy
Ze względu ma mechanizm jej powstawania cukrzycę dzielimy na dwa typy: I i II. Choroba typu I rozwija się wskutek zaburzeń produkcji insuliny, jest to tzw. typ insulinozależny, charakterystyczny dla osób młodych.
Natomiast cukrzyca typu II powstaje w wyniku uodpornienienia się tkanek na działanie insuliny. Obserwujemy zjawisko tzw. „zamkniętych drzwi do komórki". Glukoza nie może przedostać się do wnętrza. W konsekwencji prowadzi to do wzrostu poziomu cukru w organizmie. Ten typ cukrzycy rozwija się najczęściej u ludzi powyżej 45. roku życia i jest bardzo często związany z nadciśnieniem i nadwagą.
Hiperglikemia może doprowadzić do: zaburzeń wzroku, osłabionej erekcji, trudno gojących się ran i owrzodzeń, a także do niebezpiecznej kwasicy ketonowej oraz śpiączki cukrzycowej. Kwasica ketonowa zagraża życiu. Jej oznaki to między innymi: duszności, oddech o kwaśnym zapachu, mdłości i wymioty, suchość w ustach.
Dieta - nietrudna
Nie jest prawdą, że dieta chorego na cukrzycę musi być pełna wyrzeczeń. Najistotniejsza jest wiedza, jak konkretny posiłek wpływa na poziom glukozy w naszym organizmie. Dietę można tak zoptymalizować, aby nie tylko nie stwarzała zagrożenia hiperglikemią, ale również przyczyniała się do utrzymania właściwej wagi ciała i dobrego wyglądu.
Zaleca się jedzenie 5-6 posiłków dziennie spożywanych w mniejszych porcjach, aby zapobiec nagłemu wzrostowi poziomu glukozy, uwalnianej ze spożywanych pokarmów.
W komponowaniu jadłospisu opieramy się na tzw. indeksie glikemicznym (IG). Jest to wskaźnik, który określa wzrost poziomu cukru we krwi po dwóch godzinach od zjedzenia danego produktu. Przyjmuje się, iż najodpowiedniejsze dla diabetyków pokarmy posiadają IG nie większy od 50. Odpowiednie wartości IG odnajdziemy w tabelach kalorycznych. Znajomość indeksów glikemicznych przyda się również osobom zdrowym np. dbającym o linię. Pokarmy o niskim IG stymulują mniejsze wydzielanie insuliny, pozwalając ograniczyć napady głodu.
Mądrze jeść
Aby ustrzec się cukrzycy, bądź skutecznie z nią walczyć, odżywiajmy się mądrze. Unikajmy smażenia, przestawmy się na gotowanie na parze, duszenie. Wyeliminujmy cukier i słodycze. Ograniczmy spożywanie soli. Szczególnie powinny to uczynić osoby z nadciśnieniem. Wybierajmy pokarmy o jak najmniejszej zawartości tłuszczu.
Korzystne jest również ograniczenie spożywania jasnego pieczywa na rzecz bogatego w błonnik ciemnego chleba, bądź pieczywa chrupkiego typu np. Wasa.
Sięgnijmy po warzywa i owoce, które mają najmniej węglowodanów, np. brokuły, ogórki, cykorię, rzodkiewki, pomidory oraz grejpfruty, kiwi, melony, jabłka. Kasze, ryż, makarony jedzmy lekko niedogotowane (al dente). Uwalniają one wtedy glukozę znacznie wolniej. Jeśli mamy ochotę na przekąskę, sięgnijmy po orzeszki ziemne (niesolone) lub orzechy włoskie. Ruch to zdrowie
Aby zapobiegać i walczyć z cukrzycą niezwykle istotny jest ruch i ćwiczenia fizyczne. Dawniej człowiek wykonywał dużo więcej ciężkich prac fizycznych, a przede wszystkim chodził. Obecnie poruszamy się samochodami, autobusami, a szybki i „zagospodarowany” tryb życia nie zawsze pozwala znaleźć odrobinę czasu na aktywność fizyczną.
A potrzeba tak niewiele! Wystarczy stosować się do zasady 3x30x130 – 3 razy w tygodniu, 30 minut , z tętnem 130. Pozwoli to poważnie ograniczyć ryzyko zachorowania na cukrzycę, ale i inne choroby metaboliczne.
Zasady chorego na cukrzycę
- 1. Wiedza – w cukrzycy za swoje zdrowie w dużym stopniu odpowiada pacjent
- 2. Odżywianie – odpowiednio zbilansowana dieta nie odbiega zbytnio od diety zalecanej osobom zdrowym
- 3. Aktywność fizyczna – powinna być nawykiem i przyjemnością, a nie nielubianym obowiązkiem
Uwaga! Na cukrzycę „zapracować” może każdy!
Uważaj na:
- nadciśnienie,
- nadwagę,
- podwyższony poziom cholesterolu,
- stres.
Wojciech Kobiołka
Komentarze
Dodaj nowy komentarz