Piersi - nie ważne czy piękne, ważne czy zdrowe

Atrybut kobiecości – piersi. Aby były piękne, potrzebują codziennej pielęgnacji. Aby były zdrowe – higienicznego trybu zdrowia i regularnych badań.

Tragiczne statystyki

Co roku raka piersi wykrywa się u ponad 10 tys. Polek, z których niestety prawie połowa umiera. To o wiele więcej niż w USA czy w krajach Europy Zachodniej. Dlaczego? U nas rak wykrywany jest zbyt późno, na Zachodzie 70% pacjentek rozpoczyna terapię, gdy choroba jest w pierwszym stadium. W Polsce tak wcześnie trafia do lekarza tylko kilkanaście procent chorych. A im wcześniejsza diagnoza, tym większe szanse na wyleczenie.

Kto jest w niebezpieczeństwie?

Ryzyko nowotworu piersi jest tym większe, im wcześniej dojrzewamy (np. przed 12. rokiem życia) i im później występuje menopauza (zwłaszcza po ukończeniu 55 lat). Do grupy zwiększonego ryzyka należą także kobiety, które: nigdy nie rodziły, po raz pierwszy zaszły w ciążę po 30 roku życia, nie karmiły piersią lub co najmniej przez 15 lat zażywały pigułki antykoncepcyjne.

Zagrożenie chorobą wzrasta z wiekiem i jest najwyższe w  pomiędzy 50. a 70. rokiem życia.

Częściej chorują kobiety rasy białej, otyłe, palące papierosy i źle się odżywiające.

Częstotliwość występowania raka piersi jest wyższa w krajach wysoko rozwiniętych; wyjątek stanowi Japonia ze względu na specyficzną dietę bogatą w soję.

Niebezpieczny kod, czyli rak piersi a geny

Okazuje się, że co dziesiąta kobieta w Polsce, która przed pięćdziesiątką choruje na raka piersi, nosi zmutowane geny BRCA1, BRCA2, odpowiadające za dziedziczenie skłonności do tego typu nowotworu oraz raka jajnika. Dziedziczyć je można po matce i babce – także ze strony ojca, gdyż mężczyźni są również nosicielami mutacji i mogą ją przekazywać.

Bezpłatne badania dla kobiet z grupy zwiększonego ryzyka prowadzą onkologiczne poradnie genetyczne. Prywatnie kosztują one ok. 400– 500 zł. Wynik – posiadanie zmutowanych genów – nie jest jednak równoznaczny z chorobą. Ich nosicielki muszą natomiast szczególnie dbać o profilaktykę – dokonywać regularnych badań kontrolnych, wykonywać mammografię już od 35roku życia, i zrezygnować z antykoncepcji hormonalnej.

Metody diagnostyczne

Samodzielne badanie piersi to najprostsza, najpowszechniejsza i najtańsza metoda diagnostyczna. Kobieta zna bowiem swoje ciało najlepiej i  dlatego powinna nauczyć się badać swoje piersi, by szybko zauważyć wszelkie różnice i nieprawidłowości.

Okresowa kontrola lekarska, zaś regularnie wykonywana mammografia, uzupełniona badaniem USG piersi pozwala na wczesne wykrywanie zmian, które nie są jeszcze wyczuwalne w badaniu palpacyjnym. Dzięki mammografii odsetek wykrywania wczesnych postaci raka wynosi 80–95% i pozwala ocenić charakter guzka (łagodny czy złośliwy).

USG jest szczególnie przydatne do oceny piersi o gęstym utkaniu czyli u młodych kobiet.

Profilaktyka a wiek kobiety

Kobiety 20–39 lat:

▪ samodzielne palpacyjne badanie piersi – raz w miesiącu;

▪ badanie piersi przez specjalistę – raz na 3 lata;

▪ w przypadkach wątpliwych należy wykonać USG gruczołu piersiowego.

Powyżej 40. roku życia:

▪ samodzielne badanie piersi – raz w miesiącu;

▪ badanie piersi przez specjalistę – raz w roku;

▪ mamografia – co 1–2 lata.

Milimetry na wagę życia

40-milimetrowy (czyli aż 4 centymetry średnicy – tyle, co mała mandarynka) -  to wielkość guza wykrywanego u kobiety, która nigdy wcześniej nie badała piersi.

W takim stadium zaawansowania nowotwór nie daje już szans ani kobiecie ani jej lekarzowi. Dlatego tak ważna jest profilaktyka.

Gdy zaobserwujemy u siebie:

♦ zmiany w kształcie i symetrii piersi,

♦ zmarszczenia, wciągnięcia lub zmiany koloru skóry piersi,

♦guzek lub stwardnienie  w piersi różniące się konsystencją od otoczenia,

♦ owrzodzenie lub/i wydzielinę z brodawki sutkowej,

♦ powiększenie węzłów chłonnych pod pachą,

natychmiast zgłośmy się do lekarza.

Joanna Kulawik